Dla producentów żywności to może być jedna z najważniejszych zmian w podejściu do znakowania alergenów od wielu lat.
Podczas 49. sesji Komisji Kodeksu Żywnościowego (Codex Alimentarius Commission), która odbyła się w Genewie w dniach 6–10 lipca 2026 r., przyjęto Wytyczne dotyczące stosowania ostrzegawczego znakowania alergenów (Precautionary Allergen Labelling – PAL).
Dla milionów konsumentów ostrzeżenia o alergenach są kluczowe przy wyborze bezpiecznej żywności.
Co się zmienia?
Dotychczas na etykietach często pojawiały się komunikaty, takie jak:
▪️ „może zawierać orzechy”,
▪️ „wyprodukowano w zakładzie wykorzystującym mleko”,
▪️ „produkowane na tej samej linii co sezam”,
▪️ „zakład przetwarza również soję”.
⚠️ Problem polegał na tym, że były one często stosowane profilaktycznie, bez uprzedniej oceny rzeczywistego ryzyka.
Nowe wytyczne zmieniają to podejście. PAL powinno opierać się na ocenie ryzyka, a nie być stosowane „na wszelki wypadek”.
Zgodnie z wytycznymi:
✔️ przedsiębiorca powinien najpierw wdrożyć skuteczne środki zarządzania alergenami (m.in. GMP, kontrolę zanieczyszczeń krzyżowych, walidację czyszczenia i ocenę ryzyka);
✔️ poziomy działania (action levels) oparto na naukowo ustalonych dawkach referencyjnych;
✔️ ostrzegawcze znakowanie powinno być stosowane wyłącznie wtedy, gdy mimo wdrożonych środków ryzyko przekroczenia poziomu działania nadal istnieje;
✔️ jeżeli poziom działania nie zostaje przekroczony, PAL nie powinien być stosowany.
To istotna zmiana – od komunikatów ostrożnościowych do komunikacji opartej na rzetelnej ocenie ryzyka.
Koniec z „kreatywnymi” ostrzeżeniami?
📌 Nowe wytyczne wskazują na stosowanie jednolitych sformułowań:
✔️ „may contain” / „może zawierać”
lub
✔️ „may be present” / „może być obecny”.
Ponadto wytyczne rekomendują odejście od niejednolitych komunikatów, takich jak:
❌ „wyprodukowano w zakładzie przetwarzającym również orzechy”,
❌ „może zawierać śladowe ilości…”,
❌ „produkowane na wspólnej linii technologicznej”.
📌 To dobry moment, aby zweryfikować procedury zarządzania alergenami i stosowane oznakowanie.
W Food Law | Centrum Prawa Żywnościowego i Produktowego monitorujemy zmiany prawa żywnościowego oraz wspieramy przedsiębiorców we wdrażaniu zgodnych z prawem rozwiązań dotyczących oznakowania, zarządzania alergenami, dokumentacji HACCP oraz oceny zgodności produktów z przepisami krajowymi i unijnymi.
