1 lipca 2025 r. Najwyższa Izba Kontroli opublikowała raport o wdrażaniu gospodarki zamkniętego obiegu (GOZ), czyli takiego modelu gospodarczego, w którym produkty są wykorzystywane tak długo, jak to możliwe, a następnie naprawiane, odnawiane lub poddawane recyklingowi. Celem GOZ (inaczej gospodarki cyrkularnej) jest ograniczenie ilości odpadów oraz zrównoważone i wydajne wykorzystywanie zasobów.
Unia Europejska i Polska dążą do realizacji tego modelu z uwagi na wyczerpywanie się zasobów surowców nieodnawialnych, wzrost ich cen i zależność od dostaw z zagranicy, wyzwania w kontekście ochrony środowiska, a także niestabilną sytuację geopolityczną.
Gospodarka o obiegu zamkniętym w Polsce — gdzie jesteśmy, dokąd zmierzamy?
W latach 2018–2023 zamiast postępu — regres. Wskaźnik cyrkularności materiałowej w Polsce spadł z 10,5 % do 7,5 %, co oznacza, że ponad 90% surowców wykorzystywanych w naszej gospodarce nadal pochodzi z zasobów pierwotnych. Dla porównania, średnia dla UE to 11,8 %.
- Nieosiągnięcie unijnych celów. Polska nie osiągnęła wymaganego przez prawo UE poziomu recyklingu odpadów komunalnych.
- Wysokie koszty dla budżetu. Polska w latach 2021-2024 wpłaciła do budżetu UE ok. 9 mld zł z tytułu tzw. podatku od plastiku, w związku z nieprzetworzonymi odpadami z tworzyw sztucznych.
- Niewystarczająca koordynacja między ministerstwami.
- Opóźnienia legislacyjne – Polska spóźniła się z wdrożeniem trzech kluczowych dyrektyw UE (m.in. tzw. dyrektywy SUP – Single-Use Plastics).
- Działania gmin sprowadzone głównie do gospodarki odpadami komunalnymi — z pominięciem szerszego kontekstu transformacji cyrkularnej.
- NIK ocenia pozytywnie decoupling, czyli rozdzielenie współzależności realnego wzrostu gospodarczego od całkowitej masy wykorzystywanych zasobów materiałowych oraz wytwarzanych odpadów, co ogranicza negatywny wpływ gospodarki na środowisko.
Warto pamiętać: GOZ to nie tylko recykling.
To całościowe przekształcenie modeli produkcji, konsumpcji i legislacji. To także wyzwanie prawne, w którym skuteczna transpozycja prawa UE oraz zgodność z wymogami unijnymi mają dziś kluczowe znaczenie.
Nasza Kancelaria wspiera Klientów w dostosowaniu działalności do zmieniających się regulacji – zarówno na poziomie lokalnym, krajowym, jak i unijnym. Pomagamy przechodzić od compliance do realnej wartości.
Źródło:
https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/wdrazanie-gospodarki-obiegu-zamknietego.html
