Już dziś rozpoczyna działanie polski system kaucyjny. Poniżej przedstawiamy wybór 10 absurdów prawnych, które w praktyce już utrudniają lub dopiero będą utrudniać życie przedsiębiorcom i konsumentom.
TOP 10 POLSKIEGO SYSTEMU KAUCYJNEGO
1. Jest nakaz? Nie ma nakazu… W przepisach ustawy o gospodarce opakowaniowej nie ma przepisu, który by nakazywał producentom przystępowanie do systemu kaucyjnego — po prostu jeśli się tego nie zrobi, to należy zapłacić dodatkową opłatę.
Ta opłata produktowa de facto jest kolejnym podatkiem, który zostanie przerzucony przez konsumentów.
2. Jeśli już mowa o konsumentach, to chociaż system kaucyjny ma w teorii zachęcać do oddawania wszystkich objętych nim pustych opakowań, to w praktyce może się okazać, że niektóre butelkomaty (jeśli już gdzieś je znajdziemy) nie przyjmą naszego opakowania, bo np. jest zgniecione.
Ustawa nie wprowadza takiego wymogu — niektóre systemy kaucyjne już tak.
3. Chociaż ta sama ustawa przewiduje, że kaucja jest kwotą pieniężną zwracaną konsumentowi w momencie oddania pustego opakowania, to…
Ministerstwo Klimatu dopuszcza by sklepy wydawały kwitki, które dopiero uprawniają do zwrotu pieniędzy.
4. Pamiętajmy przy tym, że z kolei sklepy są zobowiązane do uczestnictwa w systemie kaucyjnym.
Szczegółowy zakres obowiązków (np. odbiór odpadów, pobieranie kaucji) zależy od powierzchni sprzedaży, a tą należy liczyć zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która nie jest dostosowana do wymogów kaucyjnych (liczenie powierzchni sprzedaży jest bardzo problematyczne jeśli ktoś np. prowadzi jednocześnie sklep z restauracją).
5. Właśnie — restauracje. Ustawa nakłada obowiązki na jednostki handlu detalicznego oraz hurtowego, lecz ich nie definiuje.
Są to pojęcia rodem PRL-u i do końca nie wiadomo czy podmiot, który jednocześnie sprzedaje paczkowane produkty i dania gotowe do spożycia jest jednostką handlu detalicznego i przez to podlega pod wymogi kaucyjne.
6. Produkty objęte systemem kaucyjnym mają posiadać odpowiednie oznaczenie, z tym że jeszcze w tym roku będzie można spotkać dwa wzory polskiego znaku kaucyjnego (wcześniejsze z ustawy z 2023 r. i nowsze z ustawy z 2024). Zresztą nie zawsze będzie łatwo je znaleźć na opakowaniu.
Ustawa mówi, że oznaczenie ma być widoczne, a systemy kaucyjne wymagają, aby było one zamieszczane przy kodzie kreskowym, który z reguły nie jest podawany w zbyt widocznym dla konsumenta miejscu.
7. Wytyczne poszczególnych systemów kaucyjnych dla stosowanych oznaczeń kaucyjnych są na tyle różne, że ewentualna zmiana operatora na innego w przyszłości może być dla producentów dużym wyzwaniem…
I wiązać się z koniecznością zmiany wszystkich etykiet.
8. Nie przewidziano zwolnień dla bardzo małych opakowań.
W rezultacie shot witaminowy o pojemności 50 ml jest traktowany tak samo jak 2 litrowa butelka wody.
9. W wielu przypadkach nie ma pewności które produkty są objęte systemem kaucyjnym a które nie. Wymogami objęte są napoje do bezpośredniego spożycia, w tym suplementy diety w płynie.
Wątpliwość pozostaje przykładowo wówczas czy sama rekomendacja producenta, aby nie spożywać takiego suplementu wprost z butelki lub aby odmierzyć jego porcję przez spożyciem wystarcza, aby zwolnić się z systemu.
10. Na horyzoncie jest już projekt nowej ustawy o opakowaniach, która…
Nie rozwiązuje powyższych niejasności i problemów
Przedsiębiorco — system kaucyjny to nie wszystko z nowych regulacji opakowaniowych. Wyzwaniem są jeszcze m.in. ROP, SUP oraz PPWR. W FOOD LAW Centrum Prawa Żywnościowego i Produktowego pomagamy przedsiębiorcom przygotować się kompleksowo do nowych regulacji i uniknąć błędów w interpretacji przepisów.
📞 22 398 60 79
📌 Wiejska 17 lok. 6, 00-480 Warszawa
📧 biuro@food-law.pl
🌐 www.food-law.pl
