Nie każda żywność gotowa do spożycia (RTE) podlega obowiązkowi regularnego badania w kierunku Listeria monocytogenes. Kluczowe znaczenie ma prawidłowa klasyfikacja produktu oraz ocena, czy należy on do kategorii żywności, dla której L. monocytogenes stanowi kryterium bezpieczeństwa.
📌 W świetle rozporządzenia nr 2073/2005 pod względem badania Listeria monocytogenes w ramach kryterium bezpieczeństwa, żywność klasyfikowana jest jako:
1️⃣ żywność gotowa do spożycia (RTE) – czyli „żywność przeznaczona przez producenta lub wytwórcę do bezpośredniego spożycia przez ludzi, bez konieczności gotowania lub innej obróbki w celu wyeliminowania określonych mikroorganizmów lub ograniczenia ich liczby do dopuszczalnego poziomu” (tak definicja z art. 2 lit. g ww. rozporządzenia),
2️⃣ żywność niebędąca żywnością gotową do spożycia (nie RTE) – nie wpisująca się w przywołaną wyżej definicję.
🔎 Dlaczego prawidłowa klasyfikacja jest tak ważna?
Właściwa klasyfikacja żywności jako RTE lub nie RTE jest kluczowa dla ustalenia, czy w danym przypadku istnieje konieczność badania L. monocytogenes, bowiem stanowi ono kryterium bezpieczeństwa wyłącznie dla żywności RTE.
⚠️ Istnieją jednak kategorie żywności RTE, dla których nie jest wymagane regularne badanie Listeria monocytogenes w ramach kryterium bezpieczeństwa – w oparciu o przypis (4) do tabeli 1 z zał. I ww. rozporządzenia. Są to:
▪️ żywność poddana obróbce cieplnej lub innej obróbce skutecznie eliminującej L. monocytogenes, o ile po takiej obróbce nie jest możliwe wtórne zanieczyszczenie (na przykład produkty poddane obróbce cieplnej w końcowym opakowaniu),
▪️ świeże, niekrojone i nieprzetworzone warzywa i owoce, z wyłączeniem skiełkowanych nasion,
▪️ pieczywo, herbatniki i podobne produkty,
▪️ woda, napoje bezalkoholowe, piwo, jabłecznik, wino, napoje spirytusowe i podobne produkty, w butelkach lub innych opakowaniach,
▪️ cukier, miód i wyroby cukiernicze, w tym wyroby kakaowe i czekoladowe,
▪️ żywe małże,
▪️ sól spożywcza.
🧪 Przydzielenie produktów do tych kategorii daje co prawda podstawę dla niewymagania w normalnych warunkach regularnego badania L.
monocytogenes w takiej żywności. Należy jednak pamiętać, że Listeria jest bakterią, która dostaje się do żywności ze środowiska produkcyjnego, zatem kontrola jej występowania w zakładzie jest kluczowa dla bezpieczeństwa żywności RTE.
